Bij getrainde duursporters lijkt krachttraining bovenop de gewone duurtraining de aerobe ontwikkeling niet af te remmen, en ze kan de efficiëntie en de prestatie zelfs licht verbeteren. Het “interferentie-effect” waar coaches zich zorgen over maken, bestaat wel. (Het treft vooral de kracht en de spiergroei, niet de duurkant, en het is bij getrainde sporters kleiner dan zijn reputatie doet vermoeden).
Die bezorgdheid gaat ver terug. In 1980 toonde Hickson aan dat de combinatie van beide trainingsvormen de krachtwinst afremde in vergelijking met alleen krachttraining. Die bevinding groeide uit tot een vuistregel onder coaches: tillen en duurwerk trekken de spier in tegengestelde richtingen, dus duursporters laten zwaar tillen beter links liggen, of houden het licht met veel herhalingen zodat ze niet “te gespierd” worden.
In de praktijk is krachtwerk vaak de eerste training die duursporters overslaan. In een bevraging bij 390 triatleten op de lange afstand deed maar 54,6% aan krachttraining, terwijl ze gemiddeld bijna 15 uur per week trainden. De vaakst genoemde redenen om het over te slaan waren tijdgebrek (53,1%) en niet weten hoe je oefeningen opbouwt of technisch correct uitvoert (52,5%).
Dit artikel steunt op negen toonaangevende studies. Samen beantwoorden ze drie vragen:
- Helpt krachttraining de duurprestatie?
- Gaat ze ten koste van de aerobe adaptatie?
- Hoe bezorgd moeten we zijn over interferentie?
De belangrijkste bevindingen uit decennia wetenschappelijk onderzoek
1. De prestatie verbetert, de VO2max verandert niet
In vergelijking met controlegroepen die alleen duurtraining deden, leverde zware krachttraining een matige verbetering op van de fietsprestatie (tijd tot uitputting en tijdritten). Ze had ook een matig effect op het anaeroob vermogen en een klein effect op de fietsefficiëntie. Er was geen betekenisvol effect op de VO2max, het vermogen bij VO2max, de maximale metabole steady state of de anaerobe capaciteit.
Kijken we naar de afzonderlijke studies, dan springen deze observaties eruit:
- Elitewielrenners U23: na 16 weken steeg het gemiddelde vermogen in een tijdrit van 45 minuten met ongeveer 8% bij toegevoegde krachttraining. Met alleen duurtraining veranderde het niet. De fietsefficiëntie en de VO2max bleven gelijk. De verbetering lijkt te komen van het volhouden van een hogere fractie van de VO2max, die steeg van 76% naar 83% van het vermogen bij VO2max.
- Getrainde mannen en vrouwen: de prestatie over 40 minuten verbeterde in gelijke mate bij beide geslachten (mannen 6,0 ± 5,6%, vrouwen 6,4 ± 7,9%). Let op de grote standaardafwijkingen: die wijzen op een aanzienlijke individuele variatie.
- Prestatie laat in de wedstrijd (durability): na 3 uur submaximaal fietsen verbeterde het gemiddelde vermogen in een all-out inspanning van 5 minuten met ~7% bij beide geslachten. Het zuurstofverbruik en de hartslag lagen lager in het laatste deel van de lange rit. De controlegroepen toonden geen van deze prestatievoordelen.
Kracht en uithouding, eindelijk op één plek.
In Coachbox plan je kracht- en core-workouts gewoon naast je duurtraining. Met de multisportkalender plan, volg en analyseer je alle soorten trainingen samen.
2. Interferentie bestaat, maar is klein en treft vooral de kracht
De studie van Hickson (1980) beschreef dat duurwerk de krachtontwikkeling afremt. Die observatie werd later bevestigd in de meta-analyse van Huiberts et al. (2023): bij mannen lijkt gecombineerde training een kleinere krachtwinst in het onderlichaam op te leveren dan alleen krachttraining. Dat is een klein tot matig interferentie-effect. Bij vrouwen werd echter geen interferentie vastgesteld.
Voor de duurkant draait het belangrijkste resultaat rond het trainingsniveau. Alleen ongetrainde mensen toonden een iets kleinere VO2max-winst bij gecombineerde training. Bij getrainde deelnemers en goed getrainde duursporters was er geen afremming.
3. De spiermassa verandert weinig, en als ze verandert, kan dat helpen
Bij de elitewielrenners U23 leverden 16 weken zwaar tillen geen meetbare vezelhypertrofie op. Wel verschoof het vezeltype: type IIA-vezels (snel maar vermoeidheidsbestendig) stegen van 26% naar 34% van de spieroppervlakte, ten koste van type IIX-vezels (snel en snel vermoeid). De capillaire dichtheid bleef gelijk. Over de studies heen is de toename in omvang van de belangrijkste werkende spieren doorgaans klein, ongeveer 3–6%, zonder toename van het totale lichaamsgewicht.
Bij de wielrensters ging een grotere toename van de dwarsdoorsnede van de dijspieren samen met een grotere winst in de prestatie over 40 minuten (r = 0,73) en in efficiëntie (r = −0,54). Dat is een correlatie uit één kleine studie en bewijst niet direct een oorzakelijk verband.
4. Het moleculaire “conflict” dook niet op bij getrainde wielrenners
Bij acht getrainde wielrenners onderdrukte 40 minuten gematigd fietsen of hoogintensieve intervallen na squats de anabole signalering 3 uur later niet. Sterker nog, mTOR, een belangrijk groeisignaal, lag iets hoger na squats met gematigd fietsen dan na squats alleen. De mechanistische reviews komen tot een gelijkaardige conclusie. AMPK-activatie is waarschijnlijk niet de enige oorzaak van interferentie, en krachttraining lijkt de mitochondriale adaptatie niet te schaden.
5. Veel triatleten slaan het over
In de bevraging bij 390 triatleten op de lange afstand deed 54,6% aan krachttraining, en zware krachttraining (>80% 1RM) was de meest voorkomende vorm (39,4%). Wie krachtwerk oversloeg, noemde het vaakst tijdgebrek (53,1%) en onzekerheid over de techniek en de opbouw van de oefeningen (52,5%). Toegang tot een fitness hing samen met het wel doen van krachttraining.
“Bij duursporters neemt krachttraining tijdens het hele seizoen een belangrijke plaats in. In de wintermaanden ligt de focus op kracht opbouwen, en richting het seizoen schuiven we op naar meer plyometrisch werk en het onderhouden van de kracht. Een paar krachtoefeningen in de opwarming inbouwen kan volstaan om die krachtprikkel in het programma te houden wanneer de focus meer op uithouding en de voorbereiding op wedstrijdtempo ligt.”
Praktische lessen voor coaches en sporters
- Neem zware krachttraining op. Bij getrainde sporters wijst het bewijs op een bescheiden prestatiewinst, zonder kost voor de VO2max of andere aerobe parameters. Dat is de meest consistente bevinding in de wetenschappelijke bronnen.
- Til zwaar, gebruik meerdere oefeningen en hou het lang genoeg vol. De positieve studies gebruikten meerdere oefeningen voor het onderlichaam met zware belasting, doorgaans rond 4–10RM. Ze liepen met twee sessies per week gedurende 8–16 weken. Programma’s met één oefening, lichte belasting of een korte duur slaagden er grotendeels niet in de prestatie over lange duur te verbeteren. Programmadetails daarbuiten, zoals het optimale aantal sets, de frequentie of de keuze van oefeningen, komen uit expertopinie en niet uit rechtstreekse vergelijkingen.
- Bouw kracht op in het voorseizoen en onderhoud ze daarna. Rønnestad en Mujika raden aan om de maximale kracht op te bouwen in de voorbereidingsperiode. Begin met lichtere gewichten en techniekwerk, en reken op zware benen in de eerste 2–3 weken. Tijdens het seizoen stellen ze ongeveer één zware sessie met laag volume per week voor om de winst te behouden. Dat is een redelijke praktische interpretatie van hun studies, geen geteste vergelijking van periodiseringsmodellen.
- Wees niet bang voor spiergroei. Kleine toenames in omvang van de belangrijkste werkende spieren gingen niet gepaard met een hoger lichaamsgewicht en hingen in één studie samen met een betere prestatie. Doelbewust op grote hypertrofie mikken wordt niet ondersteund. Elke groei vermijden is evenmin nodig.
- Test de prestatie in vermoeide toestand, niet alleen fris. Sommige voordelen verschenen pas laat in lange inspanningen of als een hogere houdbare fractie van het maximum. Een korte efficiëntietest of VO2max-test in uitgeruste toestand kan ze missen. Tijdritten, een critical power-test of een zware inspanning na een lange rit pikken een verandering eerder op.
- Neem de praktische drempels weg. Bij de meeste atleten zijn tijd en kennis de grootste obstakels, niet de fysiologie. Om het volhouden te verbeteren, stellen de auteurs voor om krachtwerk in te passen door een deel van de andere training te vervangen, in plaats van het er gewoon bij te nemen. Begeleiding door een coach bij techniek en opbouw pakt de tweede drempel rechtstreeks aan.
De belangrijkste boodschap
Voor getrainde duursporters is zware krachttraining een toevoeging met weinig risico en een gemiddelde opbrengst. En er is niet aangetoond dat ze de VO2max of de aerobe ontwikkeling schaadt. Bij het fietsen verbetert ze de prestatie op enkele maanden met gemiddeld ongeveer 6–8%, vooral door een betere efficiëntie, meer piekvermogen en een betere weerstand tegen vermoeidheid laat in lange inspanningen. Het interferentie-effect beperkt vooral hoeveel kracht je wint, niet hoeveel uithouding je opbouwt, en het neemt af naarmate het trainingsniveau stijgt. Til zwaar, blijf consequent, onderhoud het doorheen het seizoen en beoordeel de resultaten over maanden, met tests die weerspiegelen hoe je sporters echt koersen.
Referenties
- Aagaard P, Andersen JL. Effects of strength training on endurance capacity in top-level endurance athletes. Scand J Med Sci Sports. 2010;20(Suppl 2):39–47. doi:10.1111/j.1600-0838.2010.01197.x
- Coffey VG, Hawley JA. Concurrent exercise training: do opposites distract? J Physiol. 2017;595(9):2883–2896. doi:10.1113/JP272270
- Huiberts RO, Wüst RCI, van der Zwaard S. Concurrent strength and endurance training: a systematic review and meta-analysis on the impact of sex and training status. Sports Med. 2023. doi:10.1007/s40279-023-01943-9
- Jones TW, Eddens L, Kupusarevic J, Simoes DCM, Furber MJW, van Someren KA, Howatson G. Aerobic exercise intensity does not affect the anabolic signaling following resistance exercise in endurance athletes. Sci Rep. 2021;11:10785. doi:10.1038/s41598-021-90274-8
- Llanos-Lagos C, Ramirez-Campillo R, Sáez de Villarreal E. Heavy strength training effects on physiological determinants of endurance cyclist performance: a systematic review with meta-analysis. Eur J Appl Physiol. 2026;126:193–222 (online gepubliceerd in 2025). doi:10.1007/s00421-025-05883-2
- Luckin KM, Badenhorst CE, Cripps AJ, Landers GJ, Merrells RJ, Bulsara MK, Hoyne GF. Strength training in long-distance triathletes: barriers and characteristics. J Strength Cond Res. 2021;35(2):495–502.
- Rønnestad BR, Mujika I. Optimizing strength training for running and cycling endurance performance: a review. Scand J Med Sci Sports. 2014;24:603–612. doi:10.1111/sms.12104
- Vikmoen O, Rønnestad BR. A comparison of the effect of strength training on cycling performance between men and women. J Funct Morphol Kinesiol. 2021;6:29. doi:10.3390/jfmk6010029
- Zhao YC, Gao BH. Integrative effects of resistance training and endurance training on mitochondrial remodeling in skeletal muscle. Eur J Appl Physiol. 2024;124:2851–2865. doi:10.1007/s00421-024-05549-5
